+ Trả lời bài viết
Hiện kết quả từ 1 tới 4 của 4

Chủ đề: Đời Là Bể Khổ - Tứ khổ bát khổ. (四苦八苦―しくはっく)

  1. #1
    Moderator

    Họ tên
    Nguyễn Minh Nghĩa
    Tham gia ngày
    16-03-2012
    Bài gửi
    136
    Thanks
    3
    Thanked 80 Times in 40 Posts

    Đời Là Bể Khổ - Tứ khổ bát khổ. (四苦八苦―しくはっく)

     Sinh – Lão – Bệnh – Tử gọi là tứ khổ (四苦)
    Cộng thêm 4 cái khổ khác nữa là:
     Ái biệt ly khổ - 愛別離苦(あいべつりく): Yên nhau mà chia lìa nhau là khổ vậy.
     Cầu bất đắc khổ - 求不得苦(ぐふとくく) : Cầu mà không được chính là khổ vậy
     Oán tắng hội khổ - 怨憎会苦(おんぞうえく): Ghét mà phải gặp hàng ngày là khổ vậy.
     Ngũ ấm xi thạnh khổ - 五蘊盛苦(ごうんじょうく): No cơm ấm cật quá mà khổ vậy.

    1) Sanh khổ: (生苦)

    Đời sống của con người có hai phần khổ: Khổ trong lúc sanh, khổ trong đời sống.
    Khổ trong lúc sanh. Người sanh và kẻ bị sanh đều khổ cả. Khi người mẹ mới có thai là đã bắt đầu biếng ăn, mất ngủ, nôn ọe, dả dượi, bất thần...Thai mỗi ngày mỗi lớn, thì người mẹ mỗi ngày mỗi mệt mỏi, nặng nề, đi đứng khó khăn, làm lụng chậm chạp. Ðến khi gần sanh, sự đau đớn của người mẹ không sao nói xiết. Dầu được thuận thai đi nữa, mẹ cũng phải chịu dơ uế nhiều ngày, yếu đuối nhiều tháng, vì tinh huyết hao mòn, ngũ tạng suy kém. Còn rủi bị nghịch thai, thì mẹ phải bị mổ xẻ, đau đớn nhiều nữa. Có khi sau một lần sinh bị giải phẩu, mẹ phải chịu tật suốt đời.
    Còn con, từ khi mới đầu thai cho đến lúc chào đời, cũng phải chịu nhiều điều khổ sở. Trải qua chín tháng mười ngày, con bị giam hãm trong khoảng tối tăm, chật hẹp, còn hơn cả lao tù ! Mẹ đói cơm, khát nước, thì con ở trong thai bào lỏng bỏng như bong bóng phập phều. mẹ ăn no thì con bị ép như bồng bột bị đè dưới thớt cối, khó bề cựa quậy. Ðến kỳ sanh sản, thân con phải chen qua chỗ chật hẹp như bị đá ép bốn bể, nên khi vừa thoát ra ngoài, liền cất tiếng khóc vang: "khổ quá ! Khổ quá !". Thật đúng như hai câu thơ của Ôn Như Hầu:

    "Thảo nào lúc mới chôn nhau
    Ðã mang tiếng khóc ban đầu mà ra !"

    Khổ trong đời sống. Về phương diện vật chất, hay tinh thần, đời sống đều có nhiều điều khổ sở.
    Về vật chất, con người đòi hỏi những nhu cầu thiết yếu như thức ăn, thức uống, đồ mặc, nhà ở, thuốc men. Muốn có những nhu cầu ấy, con người phải cần lao kham khổ, đổ mồi hôi, sôi nước mắt, mới mua được chén gạo, bát cơm, manh quần, tấm áo. Về nhà ở, thì có khi suốt đời vất vả làm lụng, vẫn không đủ sức tạo được một ngôi nhà nho nhỏ.
    Nhưng chẳng phải đợi đến cảnh đói khát mới gọi khổ; ăn uống thất thường, thiếu thốn cũng đã là khổ rồi. Chẳng đợi phải lâm vào cảnh màn trời chiếu đất, hay ăn lông ở lỗ mới gọi là khổ; áo quần không đủ ấm, nhà cửa không che được nắng mưa, cũng đã là khổ rồi. Nhưng nào phải chỉ có những người nghèo hèn mới khổ đâu? Người giàu có cũng cứ khổ như thường: muốn có tiền, tất phải thức khuya dậy sớm, buôn tảo bán tần, đầu tắt mặt tối trong công việc, đổ mồ hôi, sôi nước mắt mới có được, chứ đâu phải tiền bạc ở trên hư không rơi xuống cho đâu? Có khi cũng vì miếng cơm manh áo, phải lừa thầy, phản bạn, anh em tranh giành tài sản, có khi phải giết người mà sa vào vòng lao lý bị đài đọa buồn tủi. Ðó là còn chưa nói đến những nỗi khổ vật chất bất thường khác nữa mà không ai có thể tránh khỏi được.
    Về phương diện tinh thần, đời người cũng có nhiều điều khổ nhục, có nhiều khi còn đau khổ hơn cả những thiếu thốn vật chất. Sống ở đời, lắm khi cũng phải trả một giá rất đắc. ta sẽ bị người này phỉnh gạt, người kia áp bức, kẻ nọ oán thù, kẻ kia khinh bỉ...bao nhiêu hạng người là bấy nhiêu tâm tánh. Và hiểu đời được một phần nào là ta đã phải chịu đựng biết bao nhục nhã, khổ đau.

    2) Lão khổ (老苦)

    Ca dao có câu:
    "Già nua là cám cảnh điêu tàn,
    Cây già cây cỗi, người già người si".


    Con người đến lúc già, thân thể hao mòn, tinh thần suy kém, nên khổ thể xác lẫn tinh thần.
    Khổ thể xác. Càng già, khí huyết càng hao mòn. Bên trong, ngũ tạng, lục phủ càng ngày càng mỏi mệt, hoạt động một cách yếu ớt; bên ngoài các giác quan dần dần hư hoại, như mắt mờ, tai điếc, mũi nghẹt, lưỡi đơ, tay chân run rẩy, đi đứng khó khăn, việc gì cũng nhờ vả kẻ khác.
    Ðã vậy, mỗi khi thời tiết xoay trở thì cảm nhiễm theo khí hậu mà đau, như trời mới nắng thì đã sốt, trời mới mưa thì đã rét v.v.. không chút gì gọi là vui thú cả !
    Khổ tinh thần. Người xưa có nói: "Ða thọ, tắt đa nhục". Thật thế, tuổi nhiều, nhục lắm ! Càng già thân thể càng suy kém thì trí tuệ cũng càng lu mờ. Hoặc gĩa có minh mẫn nhưng thân thể hao gầy, cho dù thấy chướng tai gai mắt, nhưng chỉ ngồi mà nhìn, quy luật đào thải mà lại. Thật đúng với câu “Hổ xuống đồng bằng, chó nhà lờn mặt” là vậy. Thật đúng là "Lão khổ".

    3) Bệnh khổ (病苦)

    Hành hạ xác thân con người, làm cho nó khổ sở không gì hơn là cái đau ! Ðã đau, bất luận là đau gì, từ cái đau lặt vặt như đau răng, nhức đầu, đến cái đau trầm trọng như lao, thương tật v.v...đều làm cho con người phải rên xiết, khổ sở, khó chịu. Nhất là những bệnh trầm kha khó chửa, thì lại càng hành hạ xác thân, đắng cơm, nghẹn nước, cầu sống không được, cầu chết cũng không, oan oan ương ương, thật là khổ não.
    Thân đã đau, mà tiền lại hết. Có nhiều người sau một cơn đau, chỉ còn hai bàn tay trắng ! Cho nên ngạn ngữ có câu: "Không đau làm giàu biết mấy".
    Ngoài ra, bệnh tật lại còn làm cho lục thân quyến thuộc buồn rầu, lo sợ. Mỗi lần trong nhà có người đau, thì cả gia quyến đều cuốn quít, băn khoăn ngồi đứng không yên, quên ăn quên ngủ, biếng nói, biếng cười, bỏ công ăn việc làm. thật đúng là "Bệnh khổ".

    4) Tử khổ (死苦)

    Trong bốn hiện tượng của vô thường: Sinh, Lão, Bệnh, Tử thì "tử - chết" là cái làm cho chúng sinh kinh hãi nhất. Con người sợ chết đến đổi ở trong hoàn cảnh sống thừa, đáng lẽ không nên sống làm gì nữa, thế mà nghe nói đến cái chết, cũng sợ không dám nghĩ đến. Những người xấu số bị bệnh nan y như ung thư, bịnh hũi, sống thêm một ngày là khổ thêm một ngày, thế mà những người bạc phước ấy cũng vẫn muốn sống mà thôi.
    Cái chết làm khổ con người như thế nào mà ai cũng sợ hãi thế?
    Về thân xác. Có mục kích một người bệnh khi hấp hối bị hành xác rồi mới biết cái chết là đáng sợ. người sắp chết, mệt ngột không ngằn, trợn mắt, méo miệng, giựt gân chuyển cốt, uốn mình, giăng tay, bẻ chân...
    Trong lúc ấy tai hết nghe, mắt hết thấy, mũi hết thở, miệng hết nói. Rờ thử vào người chết, thì thấy lạnh ngắt như đồng, thân cứng đơ như gỗ. xác chết dần dần sình lên, trong rất ghê tởm; nếu để lâu ngày lại nứt ra, chảy nước tanh hôi khó chịu vô cùng.
    Về tinh thần. Khi sắp chết, tâm thần rối loạn, sợ hãi vô cùng: phần xót thương cha mẹ, vợ chồng, anh em, con cái từ đây đoạn tuyệt, phần lo mình một thân cô quạnh, bước sang thế giới mịt mù xa lạ. Thật không còn gì đau khổ bằng phút chia ly vĩnh viễn này!
    Tóm lại, cái chết làm cho thân thể tan rã, thần thức theo nghiệp dẫn đi thọ sanh ở một cõi nào chưa rõ. Thật là "tử khổ".
    Lần sửa cuối bởi Nguyen Minh Nghia; 24-03-2012 lúc 04:37 PM

  2. The Following User Says Thank You to Nguyen Minh Nghia For This Useful Post:

    admin (16-04-2012)

  3. #2
    Moderator

    Họ tên
    Nguyễn Minh Nghĩa
    Tham gia ngày
    16-03-2012
    Bài gửi
    136
    Thanks
    3
    Thanked 80 Times in 40 Posts
    5) Ái biệt ly khổ (愛別離苦)

    Trong cái tình yêu thương giữa vợ chồng, con cái, anh em đang mặn nồng, thắm thiết mà bị chia ly, thì thật không có gì đau đớn hơn. Sự chia ly có hai loại: sanh ly và tử biệt.
    Sanh ly khổ. Một gia đình đang sống trong cảnh đầm ấm vui vầy, bỗng bì hoàn cảnh bắt buộc, hay vì một tai họa thình lình xảy đến, như giặc giã, bão lụt...làm cho mỗi người bơ vơ thất lạc mỗi nơi: kẻ đầu này trông đợi, người gốc kia nhớ chờ. thật đau lòng xót dạ ! Người đời thường nói: "Thà lìa tử, chứ ai nỡ lìa sanh? ". Ðó là cái khổ của "Sanh ly".
    Tử biệt khổ. Nhưng mặc dù xa cách nhau người sống còn có ngày gặp gỡ; chứ chết rồi bao thuở được vum vầy? Vì vậy, đứng truớc cảnh chết, là một sự biệt ly vĩnh viễn, con người không ai là chẳng khổ đau. Do đó, lâm phải cảnh tử biệt này, có người đã xót thương rầu rĩ đến quên ăn, bỏ ngủ, có người đau đớn, tuyệt vọng đến nỗi toan chết theo người quá cố. Ðó là cái khổ của "tử biệt".

    6) Cầu bất đắc khổ (求不得苦)

    Cầu mà không được sinh ra thất vọng đó là khổ vậy. Người ta ở đời, hễ hy vọng càng nhiều thì thất vọng càng lắm. Bất luận trong một vấn đề gì, số người được toại nguyện thì quá hiếm hoi, mà kẻ thất bại không như ý, thì không sao kể xiết. Muốn được kết quả tốt đẹp, người ta phải vận dụng không biết bao nhiêu năng lực, lao tâm, tổn trí, mất ăn, bỏ ngủ, chỉ mong sao cho chóng đến ngày thành công. Thế rồi, chẳng may những điều mong ước ấy không thành, sự đau khổ không biết đâu là bờ bến. Dưới đây, xin nêu lên vài thí dụ về những thất vọng mà người đời thường gặp nhiều nhất.
    Thất vọng vì công danh. Trong đời, danh vọng thường là một miếng mồi ngon mà phần đông người đời ưa thích. Nhưng miếng mồi ấy, phải đâu dễ giành giật được? Không nói gì đến những kẻ nhảy dù, muốn làm quan tắt, nên phần nhiều hay thất bại, chỉ nói đến trường hợp những kẻ mong cầu danh vọng một cách chánh đáng, bằng năng lực, tài trí, học hỏi của mình. Ðối với những hạng người này, cũng phải nếm bao mùi thất bại, cuối cùng may ra mới được thành công. Thật đúng như lời Ôn Như Hầu Nguyễn gia Thiều đã nói:

    [
    "Gót danh lợi, bùn pha sắc xám.
    Mặt phong trầng nắng nám mùi dâu ! "

    Thất vọng vì phú quý. Số người thất vọng vì công danh đã nhiều. Nhưng số thất vọng vì phú quý cũng không phải ít. Muốn cho mau giàu, nhiều người tìm mưu này chước nọ để lừa phỉnh người ta; nhưng rồi mưu gian chước lận đỗ bể ra, tài sản bị tịch thu, bản thân bị tù tội, gia quyến bị nhục nhã theo, thực là khổ !
    Thất vọng vì tình duyên. Tình duyên cũng là một điều làm cho bao người phải điêu đứng, khổ sở. Trong trường tình ái, thử hỏi đã mấy ai được toại nguyện? Nhan nhãn trên báo chí hằng ngày, những câu chuyện tình duyên trắc trở đưa đến sự quyên sinh, thật không sao kể xiết. Ðấy là "Cầu bất đắc khổ".

    7) Oán tắng hội khổ (怨憎会苦)

    Con người ở trong cảnh thương yêu, chẳng ai muốn chia ly; cũng như ở trong cảnh hờn ghét, chẳng ai mong gặp gỡ.
    Nhưng oái oăm thay ! Ở đời khi mong muốn được hội ngộ, lại phải chia ly; cũng như khi mong ước được xa lìa, lại phải sống chung đụng nhau hằng ngày ! Cái khổ phải biệt ly đối với hai người thương yêu nhau như thế nào, thì cái khổ phải hội ngộ đối với hai người ghét nhau cũng như thế ấy.
    Người ta thường nói:

    "Thấy mặt kẻ thù, như kim đâm vào mắt;
    ở chung với người nghịch, như nếm mật, nằm gai".


    Chưa nói đến trường hợp những người xa lạ, ngay trong gia đình bà con quyến thuộc, giữa vợ chồng, anh em, khi vì một lý do gì đó, sanh ra bất hòa với nhau, cũng đủ khó chịu rồi.
    Muốn lánh mặt nhau, mà mỗi khi đi ra đi vào lại phải gặp nhau mãi ! Quyết không nói chuyện với nhau, mà nhiều khi bắt buộc nín không được, phải nói ra với sự ngượng ngùng. Ðịnh tuyệt giao hẳn, ngặt vì còn phải ăn chung ở lộn một nhà, dầu cố tình trốn tránh, song lắm lúc cũng phải giao thiệp lấy lệ. Thật là khổ. Ðấy là bà con cật ruột, có tình cốt nhục, có nghĩa đồng bào, mà sự hờn ghét còn thúc đẩy con người hết muốn thân mến, không mong gặp gỡ nhau thay !
    Huống chi đối với người dưng, nước lã, khác giống, khác nòi, một khi đã thù ghét nhau rồi mà phải sống bên cạnh nhau thì thế nào cũng có một ngày xảy ra đại họa. Ðó là ý nghĩa của "Oán tắng hội khổ".

    8) Ngũ ấm xí thạnh khổ (五蘊盛苦)

    Cái thân tứ đại của con người cũng gọi là thân ngũ ấm (năm món che đậy): sắc ấm, thọ ấm, tưởng ấm, hành ấm và thức ấm. Với cái thân ngũ ấm ấy, con người phải chịu không biết bao nhiêu là điều khổ. Giữa ngũ ấm ấy luôn luôn có sự xung đột, mâu thuẫn, chi phối lẫn nhau. Vì sự xung đột, mâu thuẫn ấy, nên cái thân con người mới chịu những cái khổi sau đây:
    Bị luật vô thường chi phối không ngừng, từ trẻ đến già, từ mạnh đến ốm, từ đau đến chết, luôn luôn làm cho con người phải lo sợ, buồn phiền.
    Bị thất tình, lục dục lôi cuốn, làm cho con người phải đắm nhiểm sáu trần, phải khổ lụy thân tâm.
    Bị vọng thức điên đảo chấp trước, nên con người nhận thấy một cách sai lầm: có ta, có người, còn mất, khôn dại, có không, và sanh ra rầu lo, khổ não.
    Ấy là "Ngũ ấm xí thạnh khổ."


    南無本師釈迦牟尼佛
    Lần sửa cuối bởi Nguyen Minh Nghia; 24-03-2012 lúc 04:42 PM

  4. The Following User Says Thank You to Nguyen Minh Nghia For This Useful Post:

    admin (16-04-2012)

  5. #3

    Administrator

    Tham gia ngày
    17-03-2012
    Bài gửi
    2.387
    Thanks
    18
    Thanked 155 Times in 115 Posts

    Cảm ơn Nghĩa daisenpai !

    Đang cơn nóng giận bực mình, đọc được bài "Sử Dụng Sự Vô Thường Để Hóa Tán Những Cảm Xúc Tiêu Cực" [Hãy đăng kí làm thành viên để xem được link này. ] của Nghĩa daisenpai tự nhiên thấy bớt "nhiệt". Đúng là ngày nay (đặc biệt là thế hệ trẻ 7,8,9x) việc tiết chế cảm xúc rất kém. Chắc có lẽ vì những người ở thế hệ này cũng chưa thật sự nếm khổ bao giờ.
    Cuộc sống bon chen, công việc ngày một khó khăn, đời sống ngày càng căng thẳng làm cho con người không còn thời gian để suy nghĩ thậm chí là nghĩ cho mình(nhất là vấn đề sức khỏe của các ace hướng dẫn). Như trường hợp của chị Yến thật là đau lòng.
    Vào thăm chị, chị nằm thiêm thiếp. Nói chuyện thều thào. Chị gửi lời cảm ơn đến các ace hướng dẫn. Thậm chí là những người chị chưa từng biết qua cũng ghé thăm chị.
    ---
    Hơi lan man ngoài đề, nhưng hy vọng sẽ đọc được thêm nhiều bài hay của Nghĩa daisenpai,nhất là những bài về Phật pháp và tình yêu thương, nỗi khổ sở của con người...v.v.
    --
    南無八幡大菩薩
    Lần sửa cuối bởi quyenjp; 30-03-2012 lúc 11:15 AM

  6. #4
    Moderator

    Họ tên
    Nguyễn Minh Nghĩa
    Tham gia ngày
    16-03-2012
    Bài gửi
    136
    Thanks
    3
    Thanked 80 Times in 40 Posts
    Cám ơn bạn. Cuộc sống thì có bao nhiêu phiền muộn và có khi ta không kiềm chế được. Chả thế mà ở Nhật cũng có nơi để người ta đập phá để mà tiết chế.
    Nhìn thấy tình trạng của chị Yến ta cũng cảm nhận được cuộc đời vô thường như thế nào ! Nói như thế hoàn toàn không có nghĩa là sự bi quan yếm thế. Trái lại đó là một nhận thức tích cực để ta thấy rằng, khi mà ta còn sống và khỏe mạnh - điều đó mới thật sự có ý nghĩa như thế nào. Và đó cũng là thái độ đúng đắn để giữ một thái độ bình thản khi đối mặt với bất cứ một vấn đề gì đấy dù lớn hay nhỏ.
    Trái tim và bộ não con người rất yếu ớt, tại sao ta lại cứ cho nó mang thêm nhiều phiền muộn?

+ Trả lời bài viết

Quyền viết bài

  • Bạn không thể gửi chủ đề mới
  • Bạn không thể gửi trả lời
  • Bạn không thể gửi file đính kèm
  • Bạn không thể sửa bài viết của mình